(ភ្នំពេញ)៖ មន្រ្តី អ្នកជំនួញ និងអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច បានកត់សម្គាល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃ គូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (CCFTA) ដែលបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ហើយបានអនុវត្តក្នុងរយៈពេល ១ឆ្នាំមកនេះ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា តាមរយៈការពង្រីក នូវការផលិតកម្ម ទាក់ទាញវិនិយោគិន និងលើកកម្ពស់ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា និងបណ្តា ប្រទេសជាដៃគូឱ្យកើនឡើងទ្វេដង។
កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP មានសមាជិកចំនួនប្រទេស១៥ មានដូចជា ប្រ៊ុយណេ, កម្ពុជា, ឥណ្ឌូនេស៊ី, ឡាវ, ម៉ាឡេស៊ី, មីយ៉ាន់ម៉ា, ហ្វីលីពីន, សិង្ហបុរី ថៃ, វៀតណាម, ចិន, ជប៉ុន, កូរ៉េខាងត្បូង, អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់ បានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ដំណាលគ្នានឹងការចូលជាធរ មាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន។
យោងតាមរបាយការណ៍ របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងរយៈពេល១១ខែ ឆ្នាំ២០២២ ការធ្វើពាណិជ្ជ កម្មជាមួយបណ្តាប្រទេស ដែលជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP មានទំហំជាង ២៨ពាន់លាន ដុល្លារកើនឡើង៧% ក្នុងនោះកម្ពុជា បាននាំចេញទំនិញក្នុងតម្លៃ ជាង៥ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៥% និង នាំចូលមកវិញក្នុងតម្លៃជិត ២៣ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង៧%។
ចំណែកទំហំពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា និងចិន រយៈពេល១១ខែ មានតម្លៃ ១០ ៥៧៩លានដុល្លារ កើនឡើង៦.៨៥% ក្នុងនោះកម្ពុជានាំចេញទៅចិនក្នុងតម្លៃជាង ១ពាន់លានដុល្លារ និងនាំចូលពី ចិនមកវិញក្នុងតម្លៃ ជាង៩ពាន់លានដុល្លារ។
លោក ប៉ែន សុវិជាតិ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានប្រាប់ថា ក្នុងរយៈ ពេលមួយឆ្នាំ ដែលកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន ចូលជាធរ មាន បានធ្វើឱ្យកំណើននៃការនាំចេញ និងទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាជាមួយប្រទេសដែលជាសមាជិក របស់ RCEP ទាំង១៥ បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
ចំណែកឯកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគរវាងកម្ពុជា និងចិន បានធ្វើឱ្យទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាង កម្ពុជា-ចិន បានកើនឡើងលើសពីការរំពឹងទុក ពោល គឺត្រឹមតែ១១ខែក្នុងឆ្នាំ២០២២ បានឈាន ឡើងរហូតដល់ជាង១០ពាន់លានដុល្លារ។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានធ្វើឱ្យផលិតផលកសិ កម្មកម្ពុជា ដូចជាផ្លែមៀនប៉ៃលិន ត្រូវបានដាក់លក់នៅលើទីផ្សារអនឡាញរបស់ចិន ដោយទទួល បានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើន ពីប្រជាជនចិន។ នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ រំពឹងថា ផលិតផលកសិកម្មរបស់ កម្ពុជា នឹងច្ប៉ាមយកទំនុកពីប្រជាជនចិនបានយ៉ាងច្រើន។
ទន្ទឹមគ្នានេះ លោកបានឱ្យដឹងផងដែរថា ក្រៅពីកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងពីរនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងសេរី ពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពជា-កូរ៉េ ដែលទើបតែចូលជាធរមានបានតែត្រឹមតែរយៈពេល១ខែនោះ បានជំរុញ ទំហំនៃការនាំចេញ កើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ នូវទំនិញដូចជាសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង កង់ ផលិតផលសម្រាប់ដំណើរជាដើម ដែលត្រូវបាននាំចេញក្នុងអត្រាពន្ធសូន្យ។
លោករំពឹងថា នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងបីនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា កាន់តែកើនឡើង។
លោកបានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «ទីផ្សារកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទាំង៣ គឺ RCEP កិច្ច ព្រមព្រៀមពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន និងទីផ្សារទ្វេភាគីកម្ពុជា-កូរ៉េ បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងខ្លាំង ដល់សេដ្ឋកិច្ច ហើយយើងរំពឹងថាកំណើននឹងបន្តកើនឡើងបន្តទៀត ហើយទាំងអស់នេះ អាចសម្រេច បានក៏ដោយសារ ទី១.យើងមានការចរចា បើកលក្ខខណ្ឌទូលំទូលាយពីច្រកទីផ្សារ ទី២.យើងមាន កិច្ចព្រមព្រៀងគ្នា នៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគ ក៏ដូចជាពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយ យើងមានជំពូកនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ហើយក៏មាននិតិវិធីក្នុងការសម្របសម្រួលពាណិជ្ជកម្មបាន ស្រួលជាមុន រួមទាំងវិធានប្រភពដើមទំនិញផងដែរ»។
ឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពជាមានប្រសាសន៍ បន្ទាប់ពីអនុវត្តអស់រយៈពេល ១ឆ្នាំ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី RCEP និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន កំណើននៃការនាំចេញ និងនាំចូលទំនិញកាន់តែល្អប្រសើរឡើង ជាមួយបណ្តាប្រទេសជាដៃគូរ ជាពិសេសចិន។
ក្នុងការសម្រួលដល់កិច្ចការពាណិជ្ជកម្ម លោកចង់ឱ្យចាប់ពីឆ្នាំ២០២៣ទៅ ក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រម ព្រៀង RCEP ត្រូវតែមានអគ្គលេខាធិការដ្ឋានមួយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាភាពប្រឈមឱ្យទាន់ សភាពការណ៍ និងការទំនាក់ទំនងគ្នាឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ។
លោកបន្តថា «បើទោះបីជាក្នុងរយៈពេលកន្លងមកនេះ យើងនៅមានទំហំតូចនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែ សម្រាប់អនាគតកិច្ចព្រមព្រៀងសេរីទាំងពីរនេះ គឺជាផលប្រយោជន៍ដ៏មហាសាល សម្រាប់កម្ពុជា យើងក្រោយពេល ដែលយើងអស់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA របស់សហគមន៍អឺរ៉ុប និង GSP របស់អាមេរិក គឺយើងនឹងរំពឹងលើកិច្ចព្រមព្រៀងសេរីពាណិជ្ជកម្មនានានេះហើយ ដែលជាឈ្នាន់ជំរុញ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង»៕
